FLORIS VOS (1871 - 1943)

Floris Vos wordt zeventig (1941)
Wanneer iemand den leeftijd der sterken heeft bereikt, dan mogen zijn
verdiensten jegens de gemeenschap, zoo hij die heeft, gereleveerd worden.
Floris Vos, die vrijdag 21 November 1941 dien leeftijd bereikt, heeft vele
verdiensten jegens de gemeenschap; hij stichtte in het Gooi de eerste
modelboerderij , hij vocht voor de erfgooiers en hun rechten, hij porde
slapende ministers wakker, hij bestormde tollen en hielp ze opruimen en
toch ..... men zou bijna kunnen volstaan met zijn naam te vermelden en
niet meer. Want die naam is zoo bekend, en de daden die er aan verbonden
zijn evenzeer, dat alleen de jongste generatie er verder niets van weet.
De ouderen herinneren zich dezen naam zeer goed en in ‘t Gooi kent ieder
den nog levenskrachtigen “baas van Modelboerderij Oud Bussem” met zijn typische grijzen
hoed. Hoe Floris Vos in ‘t Gooi kwam, heeft hij ons indertijd zelf
verteld.
“In 1902 keerde ik naar dit land mijner voorvaderen terug.
Van mijn jongste jaren af had ik veel lust in ontginningen; ik was op het
gymnasium geweest , doch het zittend leven was niets voor mij. We woonden
in Utrecht. Mijn vader wilde dat ik hem in zijn dokterspraktijk kon
opvolgen, althans een academische vorming zou genieten. Maar met een
bezorgd hart zag hij me al op zeer jeugdigen leeftijd naar Hongarije
vertrekken. Na verder nog eenigen tijd in het buitenland te hebben
gezworven, vestigde ik een klein landbouwbedrijf op de Veluwe. Hiervoor
was geen voldoende afzet te vinden en na 10 jaren kwam ik naar ‘t Gooi.
Dat was zooals gezegd in 1902.
Ik had met v. Woensel Kooy het Bosch van Bredius gekocht, om
hier een modelboerderij op te richten. Ook in dien tijd reisde ik veel in
het buitenland. In 1906 was ik adjunct - commissaris - generaal voor
Nederland op de Wereld-tentoonstelling te Milaan. Jan Scholte, de
commissaris- generaal had n.l. groote moeilijkheden gehad en moest nu
iemand hebben met een goed zenuwgestel. Van de Italiaansche regering kreeg
ik het officierskruis in de Kroonorde van Italie, en werd eerelid van het
Museum van Kunsten en Wetenschappen. Ik heb toen voor het eerst kennis
gemaakt met de kleingeestigheid van de Hollandsche regeeringspersonen. Ik
was voorgedragen voor het officierskruis van de Oranje -Nassau, maar die
onderscheiding werd ingehouden, daar ik niet wilde toegeven aan het
ministerieel verlangen, mij uit den Erfgooiersstrijd terug te trekken.
Ik vond het toen ook niet meer noodig vergunning aan te vragen voor ‘t
aannemen van de Italiaanse orde, hetgeen wettelijk was voorgeschreven. De
heeren zijn er blijkbaar voor teruggeschrokken een rechtsvervolging in te
stellen, hoewel ik de orde bij gelegenheid wel droeg”
Tot zoover Floris Vos over zijn komst in het Gooi.

Oorspronkelijk stamde hij uit Huizen, waar zijn overgrootvader heelmeester
was. Over zijn voorvaderen heeft deze militante erfgooier ons indertijd
nog interessante bijzonderheden verteld. Het teekent den man, die toen hij
voor de erfgooiersrechten vocht, er niet tegen op zag duizend koeien op de
marechaussee af te jagen, als hij vol trots zegt, dat hij van rechtschapen
en eenvoudigen menschen stamt. “Daar ben ik trotscher op op, dan
verwantschap met een of anderen rijken advocaat, die vol streken zit. Ik
begrijp niet, waarom menschen zich zoo uitsloven om familie te zijn van
een hooge oomme - let maar op, van gewone stervelingen zijn ze niet graag
familie - of waarom ze moeite doen hun kinderen vooral deftig te doen
trouwen. Laat ze zorgen, dat de kinderen flink op eigen beenen leeren
staan “.

Als erfgooier
Als erfgooier zijn de daden van Floris Vos berucht en
beroemd geworden en niet eerder eindigde zijn verbeten strijd voor de
rechten der scharende erfgooiers, dan toen in 1912 de Erfgooierswet tot
stand kwam.
Het was in die jaren van strijd, toen de Gooische gemeenten
zich steeds meer land van de oude erfgooiersgemeenschap toe-eigenden;
Floris Vos werd de vurige, onverzettelijke en ook handige leider en dat is
bij tal van gelegenheden gebleken. Het zou waarlijk heel wat ruimte
eischen deze hier weer te geven, de verleiding is te groot, doch er moet
zuinig met het papier worden omgesprongen. Een van de hoogtepunten was wel
het reeds gereleveerde feit van den veldslag tusschen 1000 koeien en de
marechaussee, die de regeering naar de meenten te Blaricum had gezonden.
Het was Floris Vos die, om bloedvergieten tusschen de “regeerings-troepen”
en de erfgooiers te voorkomen, het legertje koeien op de politietroepen
afstuurde; hij heeft er voor in de kerker moeten boeten, doch na 10 jaren
strijd won hij den slag en maakte de Erfgooierswet een einde aan de
openbare verwikkelingen. Floris Vos werd als afgevaardigde van de stad
Naarden in het bestuur van Stad en Lande opgenomen, welke functie hij
later vrijwillig heeft neergelegd.

Als tolbestormer
Als tolbestormer maakte hij zich landelijk nog meer naam dan
als erfgooier. Heel ons land had plezier in dien vurigen kleinen Gooier,
die niet met gepraat, doch met daden van leer trok tegen de volkomen
ouderwetsche verkeersobstakels, waaraan iedereen een hekel had. Zijn
befaamde bestorming van de tol te Muiden werd een keerpunt in de
tollenhistorie; de autoriteiten in Den Haag waren wakker geschut.
Toen Floris Vos in 1929 candidaat werd gesteld voor de Tweede
Kamer, kozen 40.000 Nederlanders den man, dien zij om zijn eigen
voortvarendheid en frischheid van gedachten respecteerden ! Hij deed er
goed werk, maar zijn frissche spontaniteit belette hem een
doorgefourneerden politicus te worden.
Een veelbewogen leven heeft dezen 70-jarige achter de rug. En
eerst de laatste jaren is het rustiger om hem heen geworden. Maar in den
strijd om de erfgooiersrechten is hij een historische figuur, als
tollenbestormer niet minder. Een man van een kranig en pittig karakter,
die moeilijkheden te lijf wist te gaan; een Nederlander in den besten zin
van dit woord. Die men nu eenmaal moet nemen zoo hij is. En dien wij
gaarne vele jaren van goede gezondheid gunnen, al levert hij ons dan ook
niet zooveel copy meer als eertijds !
________________________

De bewoners van het Gooi
(door Floris Vos)
http://www.dbnl.org/tekst/vrie011nede01_01/vrie011nede01_01_0012.htm

__________________
Afbeeldingen:
Protestmars erfgooiers

___________________________________________
F.J.J. de Gooijer
http://gooijer.nl.jouwpagina.nl/

Labels: Gooise geschiedenis